)
)
)
)
)
Peryskop kojarzy się na ogół z łodzią podwodną. To dzięki memu z zanurzonej łodzi można zobaczyć,
co się dzieje na powierzchni morza. Zasadę działania peryskopu wyjaśnia rysunek a. Promienie świetlne padają
na każde ze zwierciadeł pod kątem 45°; ich przebieg naznaczony jest linią przerywaną. Patrząc w wizjer, widzimy
obraz prosty obserwowanego przedmiotu Gdy dowódca łodzi podwodnej chce obejrzeć cały horyzont,
obraca się wraz z peryskopem o 360°. Jak myślisz, dlaczego nie ma pod ręką prostego urządzenia,
które obracałoby o 360° tylko górną część peryskopu? Aby odpowiedzieć na to pytanie, spójrz na rysunki b c i d,
przedstawiające kolejne fazy takiego obrotu - o 90°. 180° i 270°.
)
|
 |
|
Sposób działania najprostszego modelu kalejdoskopu sprowadza się do opisu obrazu powstającego w układzie dwóch nachylonych
do siebie pod kątem 60° zwierciadeł. Wstawmy w tym celu między me kostkę domina i spójrzmy z góry na utworzony obraz.
Patrząc wzdłuż zwierciadeł, zobaczymy, tak jak na rysunku, sześć kostek domina (jedną rzeczywistą i pięć jej obrazów).
Wszystkie obrazy leżą ponadto w płaszczyźnie przedmiotu, która jest prostopadła do płaszczyzny luster.
I to jest właśnie typowy efekt kalejdoskopowy. Kostka domina nie jest jednak atrakcyjnym obiektem do powielania
i nie daje się przekształcić w wielobarwny i wzorzysty obraz kalejdoskopowy. Aby zbudować prawdziwy kalejdoskop, musimy nasz układ luster wzbogacić o dodatkowe elementy. Kostkę domina zastępujemy zazwyczaj układem dwóch matowych płytek z przestrzenią między nimi wypełnioną małymi, kolorowymi szkiełkami o różnych kształtach. Wszystko to otacza zewnętrzna kartonowa lub plastikowa rura zamknięta od góry pokrywką z wyciętym otworem. Patrząc przez otwór, najlepiej pod światło, widzimy sześciokrotnie powielony obrazek ułożony ze szkiełek znajdujących się w utworzonym przez lustra trójkącie. Konstrukcja obrazu jest dokładnie taka sama jak w przypadku kostki domina. Duża gęstość powielanych elemenlów i różnorodność ich barw pozwala uzyskać piękne kolorystycznie i symetrycznie rozbudowane wzory. Zabawa na tym się nie kończy, obracanie kalejdoskopu powoduje bowiem przemieszczanie się szkiełek, a w konsekwencji efektowne transformacje obserwowanych obrazów. Istnieją oczywiście kalejdoskopy bardziej złożone i efektowniejsze niż ten opisany. O wiele bogatszy, a przede wszystkim znacznie rozleglejszy obraz powstaje w kalejdoskopie z trzema lustrami. Do pojemnika na barwne szkiełka można wlać oleistą i przezroczystą substancję, która sprawi, że ruchy szkiełek nie będą gwałtowne i podczas obracania kalejdoskopu obrazy nie będą zmieniać się skokowo, lecz płynnie. )
|
 |
 |
Gdy spojrzysz przez okienko do wnętrza skarbonki, zobaczysz pustą oświetloną przestrzeń,
a na środku unoszący się swobodnie przedmiot. Lecz gdy do szczeliny skarbonki wrzucisz monetę,
zniknie i nie pojawi się w środku. Co się z nią stało? Wewnątrz skarbonki znajduje się zwierciadło umieszczone na przekątnej sześciennego wnętrza. Na środku zwierciadła przyklejona jest połówka symetrycznej bryły. Dzięki lustrzanemu odbiciu powstaje złudzenie, że widzimy całe wnętrze. Taka konstrukcja sprawia, że druga polowa skarbonki jest niewidoczna, a do niej właśnie trafia wrzucona moneta. |
)
