Instytut Fizyki Teoretycznej

W skład Instytutu Fizyki Teoretycznej wchodzą

• Katedra Fizyki Materii Skondensowanej
• Katedra Optyki Kwantowej i Fizyki Atomowej
• Katedra Teorii Cząstek i Oddziaływań Elementarnych
• Katedra Teorii Oddziaływań Silnych i Elektrosłabych
• Katedra Teorii Względności i Grawitacji
• Zakład Teorii Struktury Jąder Atomowych
• Pracownia Fizyki Komputerowej

oraz Biblioteka im. Wojciecha Rubinowicza.

W Instytucie Fizyki Teoretycznej prowadzone są badania w większości dziedzin współczesnej fizyki teoretycznej. Przedmiotem badań jest opis teoretyczny układów fizycznych od najbardziej elementarnych do najbardziej złożonego, czyli całego Wszechświata. I tak, prowadzone są badania nad strukturą czasoprzestrzeni, teorią grawitacji i możliwych jej rozszerzeń, a zwłaszcza nad sformułowaniem kwantowej teorii grawitacji. Do opisu silnych i elektrosłabych oddziaływań fundamentalnych i cząstek elementarnych stosowana jest kwantowa teoria pól z cechowaniem. Badana jest kwarkowa struktura hadronów, czyli cząstek silnie oddziałujących. Analizowana jest teoria supersymetrii i strun będąca próbą jednolitego opisu wszystkich oddziaływań. Następnymi, bardziej złożonymi obiektami badań są związane układy wielu nukleonów, czyli jądra atomowe, a zwłaszcza ich stany egzotyczne (np. stany o wysokich spinach, wielkich deformacjach, małych energiach wiązania). Atomy i ich oddziaływanie z polem elektromagnetycznym (w szczególności z silnym polem elektromagnetycznym) są przedmiotem badań w dziedzinie elektrodynamiki kwantowej. Kolejną dziedziną badań jest kwantowa struktura ciał stałych, w szczególności półprzewodników półmagnetycznych, mikrostruktur półprzewodnikowych i nadprzewodników wysokotemperaturowych. Fizyka statystyczna stanowi narzędzie badań układów złożonych z wielkiej liczby obiektów mikroskopowych. Badane są zachodzące w nich zjawiska równowagowe, takie jak przejścia fazowe i zjawiska krytyczne oraz procesy nierównowagowe, np. procesy transportu. W końcu, prowadzone są badania w dziedzinie kosmologii i astrofizyki teoretycznej, w tym jej powiązań z fizyką cząstek elementarnych i fizyką jądrową.

Instytutem kierowali kolejno dyrektorzy: Leopold Infeld (1952 - 1966), Józef Werle (1966 - 1975), Andrzej Trautman (1975 - 1984), Stefan Pokorski (1984 - 1993), Stanisław G. Rohoziński (1993 - 2005), Marek Napiórkowski (2005 - ).